تبلیغات
فرهنگی ، هنری ، علمی ، مذهبی ، ادبی و... - سیزده به در؛ بهانه‌ای برای خوشی و آمادگی کار و فعالیت
فرهنگی ، هنری ، علمی ، مذهبی ، ادبی و...
علی افسری نژاد
  صفحه نخست       |       تماس با مدیر       |       پست الکترونیک       |       RSS       |       ATOM
 
بالاخره قطار جشن‌های گوناگون باستانی به ایستگاه آخر رسید و از فردا موسم کار و تلاش آغاز می‌شود؛ ‌ قطاری که از جشن شکرانه درو (مهرگان) در سال گذشته به راه افتاد و پس از سپری کردن چله بزرگ و کوچک، شب یلدا، اسپندارمذگان و چهارشنبه سوری به نوروز بزرگ رسید و حالا قرار است که با جشن امروز، حسن ختام خوبی داشته باشد.


بر خلاف باور عامه که «سیزده به در» را در رفتن از نحوست عدد سیزده معنی می‌کنند، بسیاری از محققین این روز را خجسته و مبارک دانسته‌اند و آن را مترادف رفتن به در و دشت می‌دانند (علامه دهخدا، واژه «در و دشت» را مخفف «دره و دشت» می‌داند؛ ‌ «چو هر دو سپاه ‌اندر آمد ز جای *** تو گفتی که دارد در و دشت پای» یا «به کوه و در و دشت خیمه زدند *** سپهدارشان دیده‌بان برگزید» فردوسی)

عدد فرخنده؛ عدد نحس!

ابوریحان بیرونی در کتاب آثار الباقیه عن القرون الخالیه (به فارسی: اثرهای مانده از قرنهای گذشته) جدولی برای سعد و نحس بودن روز‌ها دارد که در آن جدول در مقابل روز سیزدهم نوروز کلمه «سعد» به معنی نیک و فرخنده آورده شده است؛ درست همانگونه که در گذشته‌های دور، سیزدهم هر ماه خورشیدی را «تیر روز» می‌نامیدند و به فرشته‌ای (امشاسبند) بزرگ نسبت می‌دادند که در پهلوی «تیش‌تر» نام داشت.

اما اختلاف بر سر خوش یمن بودن عدد سیزده یا نحس شمردن آن زمانی کلید خورد که اعراب به این سرزمین حمله کردند و با خود بخش‌هایی از فرهنگ سامی را به ارمغان آوردند که ۱۳ یکی از اعداد نحس آن محسوب می‌شود؛ و البته مدتی بعد، حکومت به دست صفویان افتاد و نفوذ فرهنگ اروپاییان خرافه پرست نیز در قطعی شدن این چرخش به سمت نحسی بی‌تاثیر نبود.

تاریخچه سیزده به در


 

همانطور که پیشینه جشن نوروز را از زمان جمشید می‌دانند، درباره سیزده به در هم روایت هست که: «... جمشید، شاه پیشدادی، روز سیزده نوروز را در صحرای سبز و خرم خیمه و خرگاه بر پا می‌کند و بارعام می‌دهد و چندین سال متوالی این کار را انجام می‌دهد که در نتیجه این مراسم در ایران زمین به صورت سنت و آیین درمی آید و ایرانیان از آن پس سیزده به در را بیرون از خانه در کنار چشمه سار‌ها و دامن طبیعت برگزار می‌کنند...»

اما برای بررسی دیرینگی این جشن از روی منابع مکتوب، تمامی منابع مربوط به دوران قاجار می‌باشند و از همین رو برخی پژوهشگران پنداشته‌اند که این جشن بیش از یکی دو سده دیرینگی ندارد اما با دقت بیشتر در می‌یابیم که شواهدی برای باستانی بودن این جشن هست: بر پایه قواعد مردم‌شناسی، تنوع و گوناگونی شیوه‌های برگزاری یک آیین، و دامنه گسترش فراختر یک باور در میان مردمان نشان دهنده دیرینگی آن است؛ همچنین مراسم مشابه‌ای که به موجب کتیبه‌های سومری و بابلی از آن آگاهی داریم، آیین‌های سال نو در سومر با نام «زگموگ» و در بابل با نام «آکیتو» دوازده روز به درازا می‌کشیده و در روز سیزدهم جشنی در آغوش طبیعت برگزار می‌شده و بدین ترتیب تصور می‌شود که سیزده به در دارای سابقه‌ای دست کم چهار هزار ساله است.

پایان حتمی سرما و آغاز موسم کار و فعالیت

جشن‌های باستانی این سرزمین ویژگی‌های جالبی دارند که‌گاه منحصر به فرد هستند؛ من جمله اینکه همواره در بین اقوام و مذاهب مختلف یگانه بوده و به رسمیت شناخته می‌شده‌اند وکارکردی ملی داشته‌اند، اما سیزده به در از این رو با بقیه جشن‌ها متفاوت است که از یک سو در انتهای زوال سرما قرار گرفته و از سوی دیگر، با آغاز فصول گرم سال و شروع کشاورزی در سال نو همزمان است و همین گزاره نیز می‌تواند در رد کردن فرضیه نحس بودن این روز مورد استناد قرار بگیرد.


از سوی دیگر کافی است که جایگاه بسیار مهم کشاورزی در جوامع گذشته را در ذهن مرور کنیم تا دریابیم که آغاز فصل کشت و کار چه پتانسیل خوبی برای جشن گرفتن محسوب می‌شده؛ فارغ از اینکه هنوز هم فرارسیدن این روز برای بسیاری از کشاورزان به معنی آغاز تلاش و زحمت برای کشت و کار است.



دور انداختن سبزه ها هم به این دلیل بود که ایرانیان باستان عقیده داشتند بدی ها و مریضی ها در این سبزه جمع شده و با به آب دادن یا به دور انداختن آن این پلیدیها و مریضی ها را از خود دور می کردند .

 

سیزده به در مبارک!






نوع مطلب : فرهنگی، علمی، 
برچسب ها :
ارسال شده در: یکشنبه 13 فروردین 1391 :: توسط : علی افسری نژاد


 
درباره وبلاگ
به نام حق.به وبلاگ فرهنگی ، هنری ، علمی ، مذهبی ، ادبی و...

خوش آمدید.

من علی افسری نژاد متولد 2 آبان ماه هستم،

که حین ادامه تحصیلات در کارشناسی ارشد رشته ی شیمی تجزیه ،

در شرکت صنایع ملی مس ایران، نیز مشغول به کارم.

موسیقی با وجود من عجین شده و هنر آواز را دنبال می کنم.

امیدوارم مطالب این وبلاگ مورد قبولتان واقع شود.

کپی برداری از این وبلاگ به هر صورت ممنوع بوده و تنها

با ذکر منبع و نام نویسنده مجاز است.

شما دوستان عزیز می توانید از طریق دو ایمیل

Ali.Afsari110@yahoo.com

و

ALI.AFSARI.110@GMAIL.COM



با من در ارتباط باشید.منتظر دریافت نظرات سازنده ی شماهستم.

ضمنا می توانید با جستجوی نام كامل من در گوگل ؛ مقالات منتشر

شده از مرا در سایتهای مختلف ببینید.در پایان برای همه ی شما از

خداوند متعال آرزوی موفقیت و سربلندی دارم.


با تشکر و احترام
مدیر وبلاگ : علی افسری نژاد
نویسندگان
نظرسنجی
دوست عزیز,نظر شما در مورد این وبلاگ چیست؟









آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :